Dlatego pierwszym krokiem jest wypełnienie formularza medycznego, który pomaga określić, czy pobranie jest możliwe i bezpieczne. To właśnie dlatego podczas spotkań w szkołach rodzenia przeprowadza się wstępny wywiad – aby każda para mogła dowiedzieć się, czy ma tzw. „zielone światło”. Warto dodać, że taki formularz stanowi też potwierdzenie odbycia edukacji o bankowaniu krwi pępowinowej.

Jeżeli w szkole rodzenia nie wypełniłaś ankiety medycznej możesz to zrobić poprzez kontakt z Konsultantem Medycznym lub naszą infolinią.

Zarówno przy oddaniu krwi w stacji krwiodawstwa, jak i przy pobraniu krwi pępowinowej, konieczne jest przejście kwalifikacji medycznej. Nie każdy może zostać dawcą krwi i tak samo – nie każda mama i nie każda ciąża kwalifikuje się do pobrania krwi pępowinowej.

W leczeniu wielu chorób krwi i nowotworów potrzebne są komórki krwiotwórcze – czyli te, które odnawiają i odbudowują układ krwiotwórczy. Lekarze potocznie mówią o tej procedurze „przeszczepienie szpiku”, ale w praktyce nie chodzi o cały szpik, tylko o komórki, które się w nim znajdują. I właśnie te same komórki znajdują się w krwi pępowinowej – to to samo lekarstwo, tylko z innego źródła.

Największym wyzwaniem jest dziś to, że około 30% pacjentów nie znajduje zgodnego dawcy szpiku, co oznacza, że mimo możliwości leczenia, nie mogą go rozpocząć.

Dlatego rodzice coraz częściej decydują się na zabezpieczenie krwi pępowinowej, by w razie potrzeby mieć dostęp do materiału natychmiast, bez czekania na dawcę.

Ta decyzja jest popierana przez Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej – środowisko, które na co dzień zajmuje się leczeniem dzieci z wykorzystaniem komórek macierzystych.

współczesny model rodziny 2+1 ogranicza szanse na zgodność wśród rodzeństwa,

coraz więcej dzieci rodzi się dzięki in vitro z adopcją komórek, co biologicznie wyklucza zgodność z rodzicami,

coraz późniejsze macierzyństwo – dawcą szpiku można być tylko do 55. roku życia, więc przy późnym porodzie rodzic ma ograniczony czas, by być potencjalnym dawcą dla swojego dziecka.

Problem ten może się nasilać z kilku powodów:

Po porodzie, gdy pępowina zostaje przecięta, w jej naczyniach pozostaje jeszcze niewielka ilość krwi. To właśnie krew pępowinowa, w której znajdują się komórki macierzyste.

Tą krwią leczy się dziś ponad 80 chorób, w tym m.in. białaczki, chłoniaki, szpiczaki, niedobory odporności czy choroby metaboliczne.

Polska jest jednym z pierwszych krajów na świecie, w którym prowadzi się także terapie z wykorzystaniem krwi pępowinowej u dzieci ze spektrum autyzmu, czy w mózgowym porażeniu dziecięcym – takie terapie odbywają się regularnie, co tydzień – w każdy czwartek.

Zabezpieczona krew może być wykorzystana przede wszystkim dla dziecka, od którego pochodzi – i tak dzieje się w około 60% przypadków. Może być również zastosowana w leczeniu rodzeństwa lub rodziców, jeśli występuje zgodność tkankowa.

Do niedawna ograniczeniem była ilość pobranego materiału, która wystarczała do leczenia pacjenta o masie ciała do około 50 kg. Jednak w 2025 roku w Unii Europejskiej dopuszczono terapię z namnażanej krwi pępowinowej. Oznacza to, że nawet niewielką porcję można dziś powiększyć i zastosować w terapii. To przełom, który otworzył drogę do leczenia znacznie większej liczby pacjentów.

Co ważne, są to terapie refundowane przez NFZ, co oznacza, że są uznane i potwierdzone klinicznie.

Dziadkowie zazwyczaj nie mogą skorzystać z krwi pępowinowej, ponieważ szansa na zgodność jest bardzo mała.

Komórki te wykorzystywane są w medycynie regeneracyjnej, czyli w takich terapiach, które pomagają organizmowi odbudować uszkodzone tkanki i narządy – po urazach, chorobach czy w wyniku starzenia się organizmu.

Tego rodzaju komórki stosowane są m.in. w terapii zwyrodnień stawów, po udarach mózgu, zawałach serca, w leczeniu stwardnienia rozsianego czy uszkodzeń nerwu wzrokowego.

Co istotne, nie wymagają zgodności, dlatego mogą być wykorzystane zarówno dla dziecka, jak i jego rodziców czy dziadków.

Zabezpieczenie zarówno sznura, jak i łożyska zwiększa liczbę porcji materiału nawet dziesięciokrotnie. Dodatkowo komórki z obu tkanek różnią się biologicznie, co daje lekarzowi większy wybór i możliwość dopasowania terapii do konkretnego pacjenta.

Ale można zabezpieczyć sznur pępowinowy i łożysko – nie jako źródło krwi, ale jako tkankę bogatą w komórki macierzyste o innym charakterze.

Bankowanie krwi pępowinowej to prywatna usługa medyczna, co oznacza, że materiał biologiczny przechowywany jest wyłącznie dla rodziny, która go zabezpieczyła – nie trafia do publicznych rejestrów dawców.

To, że usługa ma charakter prywatny, nie oznacza jednak, że jest niedostępna.

Najczęstszy mit o bankowaniu brzmi: „To jest bardzo drogie.” W rzeczywistości dziś jest to rozwiązanie dostępne dla większości rodziców – miesięczny koszt przechowywania materiału to opłata na poziomie 59 zł. PBKM oferuje różne warianty płatności i promocyjne warunki dla uczestników szkół rodzenia – znacznie korzystniejsze niż standardowe cenniki.

Cennik otrzymany po spotkaniu jest ważny przez 14 dni – to czas na spokojne podjęcie decyzji i rozmowę w gronie rodziny.

Zestaw pobraniowy można zamówić w prosty sposób:

Najlepiej zrobić to nie później niż miesiąc przed planowanym porodem, żeby mieć wszystko przygotowane.

W dniu porodu zestaw zabiera się do szpitala i przekazuje położnej. Położne są regularnie szkolone w zakresie pobrań, dlatego doskonale wiedzą, jak przeprowadzić procedurę zarówno przy porodach naturalnych, jak i cesarskich cięciach.

BEZPOŚREDNIO U KONSULTANTA

PRZEZ INFOLINIĘ PBKM:

NA STRONIE:

BEZPOŚREDNIO

U KONSULTANTA

Poród z pobraniem wygląda dokładnie tak samo jak poród bez pobrania.

Zabieg odbywa się po przecięciu pępowiny. Położna pobiera tylko to, co naturalnie pozostało w naczyniach krwionośnych pępowiny. Cały proces trwa kilka minut, jest całkowicie bezbolesny i nie powoduje żadnego dyskomfortu.

Jeśli podczas porodu pojawią się jakiekolwiek komplikacje, pobranie nie jest wykonywane – wtedy najważniejsze jest bezpieczeństwo mamy i dziecka. W takich przypadkach rodzice nie ponoszą żadnych kosztów.

Tak – w 100%

Po pobraniu próbka trafia do laboratorium, gdzie przechodzi szereg badań jakościowych i bezpieczeństwa. Jeśli spełnia wszystkie kryteria, zostaje zamrożona w oparach ciekłego azotu w temperaturze ok. –190°C.

W takiej temperaturze ustają wszystkie procesy biologiczne – materiał pozostaje stabilny i może być przechowywany przez dziesiątki lat bez utraty właściwości. Najdłużej przechowywana próbka, która została rozmrożona i przebadana, miała 27 lat i zachowała pełną żywotność.

W Polsce znajduje się kilkanaście ośrodków, w których można prowadzić terapie z wykorzystaniem komórek macierzystych.

Jeśli w przyszłości zajdzie potrzeba leczenia, decyzję o wykorzystaniu komórek macierzystych podejmuje lekarz prowadzący. To on kontaktuje się z bankiem, który przygotowuje materiał, wykonuje badania kontrolne i przekazuje próbkę do odpowiedniego ośrodka. Cała procedura odbywa się na poziomie specjalistów – rodzina nie musi zajmować się formalnościami.

W PBKM wydano już ponad 2200 porcji komórek macierzystych, z których każda została zaakceptowana i wykorzystana przez lekarzy w terapii.

Po spotkaniu w szkole rodzenia rodzice mogą odbyć indywidualną rozmowę z Konsultantem Medycznym, podczas której omawiane są wyniki kwalifikacji i ewentualne kolejne kroki.

Nawet, jeśli decyzja o bankowaniu nie zapadnie od razu, warto wiedzieć, czy ciąża spełnia warunki kwalifikacyjne – ta wiedza nic nie kosztuje, a może okazać się bardzo cenna w przyszłości.

Każdy uczestnik otrzymuje także materiały edukacyjne i dostęp do filmu podsumowującego najważniejsze informacje o bankowaniu krwi pępowinowej, który można obejrzeć samodzielnie lub wspólnie z partnerem.

Najważniejsze jest to, by decyzja o bankowaniu była świadoma, spokojna i zgodna z tym, co czujecie jako rodzice.